Đề xuất người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô trong những trường hợp đặc biệt
Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác trình Quốc hội chỉnh lý ngày 1/11/2026 cho thấy nhiều nội dung đã được sửa đổi, bổ sung sau khi tiếp thu ý kiến thẩm tra và ý kiến đại biểu Quốc hội.
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là quy định về độ tuổi đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác.
Ảnh minh họa. (nguồn: xaydungchinhsach.chinhphu.vn)
Nếu như dự thảo ngày 3/10 còn quy định việc đăng ký hiến đối với người dưới 18 tuổi phải có sự đồng ý của người đại diện, thì phương án chỉnh lý ngày 1/11 đã bỏ nội dung này. Theo đó, chỉ người từ đủ 18 tuổi trở lên mới được đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác. Người dưới 18 tuổi không còn thuộc nhóm được đăng ký hiến.
Tuy nhiên, việc không được đăng ký hiến không có nghĩa người dưới 18 tuổi hoàn toàn không được hiến mô khi còn sống.
Phương án chỉnh lý vẫn cho phép người dưới 18 tuổi hiến mô tái sinh, nhưng chỉ trong những trường hợp đặc biệt và phải đáp ứng các điều kiện chặt chẽ.
Cụ thể, người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh cho anh, chị, em ruột nếu không có người hiến trưởng thành phù hợp. Người hiến cần được tư vấn độc lập để tránh bị ép buộc hoặc lừa dối. Cả cha đẻ và mẹ đẻ phải đồng ý bằng văn bản. Nếu một người đã mất, người còn lại sẽ đồng ý. Mô hiến phải nằm trong danh mục do Bộ Y tế ban hành.
Bộ Y tế cho biết, dự thảo siết chặt điều kiện hiến mô tái sinh khi còn sống nhằm bảo đảm an toàn và quyền lợi của người hiến, nhất là người chưa thành niên. Dự thảo cũng đề xuất cho phép cha, mẹ là người trưởng thành nhận mô hiến từ anh, chị, em ruột của mình khi đáp ứng các điều kiện theo quy định.
So với dự thảo trình Quốc hội ngày 21/10, bản điều chỉnh ngày 1/11 có những thay đổi đáng chú ý về điều kiện hiến mô tái sinh khi còn sống.
Theo đề xuất trước đây, người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi có thể hiến mô tái sinh cho cha, mẹ, anh, chị, em ruột. Với dự thảo mới nhất, nhóm này chỉ được hiến cho anh, chị, em ruột, không còn bao gồm cha, mẹ. Dự thảo mới cũng không còn chia điều kiện hiến mô theo các mốc tuổi như trước.
Đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên nhưng chưa đăng ký hiến, dự thảo cũng xác định rõ phạm vi được hiến mô khi còn sống, gồm cha đẻ, mẹ đẻ, anh ruột, chị ruột, em ruột và con ruột.
Một nội dung khác được điều chỉnh là bỏ trường hợp lấy mô tái sinh khi cấp cứu và trường hợp hiến mô thuộc bộ phận cơ thể không còn sử dụng được cho chính người đó.
Theo giải trình của Chính phủ, việc bỏ các trường hợp này nhằm tránh nguy cơ bị lợi dụng để lấy mô.
Phân biệt tạng, mô và mô tái sinh trong hiến, ghép
Theo các chuyên gia y tế, tạng là những cơ quan đảm nhiệm các chức năng quan trọng của cơ thể. Trong hoạt động hiến, ghép, các tạng thường được nhắc đến gồm tim, gan, thận, phổi và tụy. Ghép tạng có thể giúp duy trì sự sống hoặc cải thiện chất lượng cuộc sống cho người mắc bệnh nặng.
Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác hiện hành định nghĩa mô là tập hợp các tế bào cùng loại hoặc khác loại, thực hiện những chức năng nhất định của cơ thể. Các loại mô thường dùng trong ghép gồm giác mạc, da, xương, gân và tế bào gốc tạo máu.
Mô tái sinh có khả năng tạo ra các tế bào mới để thay thế những tế bào đã mất đi. Tế bào gốc tạo máu là một ví dụ, có thể phát triển thành nhiều loại tế bào máu. Các bác sĩ thu nhận tế bào này từ tủy xương hoặc máu ngoại vi để điều trị một số bệnh về máu và suy tủy xương.
Trong khi đó, các loại mô không tái sinh không thể được cơ thể tạo ra để thay thế phần đã lấy đi theo cơ chế tương tự. Tại dự thảo trước đó, Bộ Y tế nêu một số ví dụ về mô không tái sinh như võng mạc, củng mạc và van tim. Việc phân loại và điều kiện hiến cụ thể cần căn cứ vào quy định, danh mục chuyên môn được cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, cần phân biệt khả năng tái sinh của mô với khả năng tái tạo của một cơ quan. Chẳng hạn, gan có thể tái tạo một phần sau khi bị cắt bỏ, nhưng điều đó không đồng nghĩa gan thuộc nhóm mô tái sinh theo quy định về hiến, ghép.
Ngay cả với mô có khả năng tái sinh, việc hiến vẫn phải bảo đảm tính tự nguyện, đáp ứng các điều kiện về sức khỏe và tuân thủ quy định nhằm bảo vệ người hiến.
Minh Hoa (t/h theo báo Nhân Dân, Sài Gòn Giải Phóng)
Link nội dung: https://suckhoevasacdep.com.vn/de-xuat-nguoi-duoi-18-tuoi-chi-duoc-hien-mo-trong-nhung-truong-hop-dac-biet-12326.html