Dấu hiệu ung thư tuyến tụy dễ bị nhầm bệnh thông thường

Đau bụng kéo dài, vàng da, nước tiểu sẫm màu hay sụt cân không rõ nguyên nhân là những dấu hiệu cần chú ý đến ung thư tuyến tuỵ, đặc biệt khi chúng xuất hiện dai dẳng hoặc đi kèm nhau - Ảnh: AI

Ung thư tuyến tụy là bệnh lý ác tính có thể tiến triển âm thầm. Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS), bệnh thường không gây dấu hiệu rõ ràng trong giai đoạn đầu. Khi triệu chứng xuất hiện, chúng có thể không đặc hiệu nên người bệnh dễ bỏ qua hoặc cho rằng nguyên nhân chỉ là một vấn đề sức khỏe thông thường.

7 dấu hiệu sớm của ung thư tuyến tụy dễ bị bỏ qua

Đau bụng hoặc đau lưng kéo dài

Đau có thể xuất hiện ở vùng bụng trên, lan sang hai bên hoặc ra sau lưng. Khối u tuyến tụy có thể chèn ép các dây thần kinh hoặc cơ quan lân cận, gây cảm giác đau âm ỉ, dai dẳng ở bụng hoặc vùng giữa lưng.

Phần lớn trường hợp đau lưng không liên quan đến ung thư. Tuy nhiên nếu cơn đau kéo dài, không rõ nguyên nhân, tái diễn thường xuyên hoặc ngày càng nghiêm trọng, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân.

Khó tiêu, buồn nôn hoặc đau sau khi ăn

Một số người có thể bị đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn, nôn hoặc đau bụng tăng lên sau bữa ăn. Những triệu chứng này dễ bị nhầm với trào ngược dạ dày, ăn uống không phù hợp hoặc rối loạn tiêu hóa.

Dù vậy, các triệu chứng tiêu hóa này có nhiều nguyên nhân phổ biến hơn và không thể tự chúng xác định ung thư tuyến tụy.

Nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu hoặc bóng nhờn

Nước tiểu sẫm màu có thể là một trong những dấu hiệu đầu tiên của tình trạng vàng da do bilirubin tích tụ trong cơ thể. Bilirubin là sắc tố màu vàng nâu được tạo ra trong quá trình phân hủy hồng cầu và được gan xử lý.

Khi khối u tuyến tụy làm tắc ống mật, mật không thể lưu thông bình thường xuống ruột. Phân vì thế có thể chuyển sang màu nhạt, xám hoặc có vẻ bóng nhờn, nổi trên mặt nước. Nếu những thay đổi này xuất hiện bất thường và kéo dài, người bệnh cần được kiểm tra y tế.

Ngứa da hoặc vàng lòng trắng mắt

Tình trạng tắc mật có thể khiến bilirubin tích tụ trong máu, gây vàng da, vàng lòng trắng mắt và ngứa da. Với một số người mắc ung thư tuyến tụy, vàng da là dấu hiệu xuất hiện tương đối sớm.

Tuy nhiên vàng da không đồng nghĩa với ung thư. Sỏi mật, viêm gan và nhiều bệnh lý khác cũng có thể gây ra tình trạng này. Người bệnh nên đi khám sớm khi nhận thấy da hoặc mắt chuyển vàng, đặc biệt nếu kèm nước tiểu sẫm màu hay phân bạc màu.

Mới mắc đái tháo đường hoặc đường huyết đột ngột khó kiểm soát

Một số trường hợp ung thư tuyến tụy có thể đi kèm tình trạng đái tháo đường mới xuất hiện hoặc khiến bệnh đái tháo đường trước đó khó kiểm soát hơn.

Theo Mạng lưới Hành động ung thư tuyến tụy (PanCAN), nghiên cứu cho thấy đái tháo đường khởi phát đột ngột ở người từ 50 tuổi trở lên có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm trong một số trường hợp. Dù vậy, đái tháo đường có nhiều nguyên nhân và không phải bệnh nhân nào mắc bệnh cũng bị ung thư tuyến tụy. 

Sụt cân không chủ ý

Giảm cân dù không ăn kiêng hoặc không tăng cường vận động là dấu hiệu thường gặp ở người mắc ung thư tuyến tụy. Người bệnh có thể chán ăn, ăn ít hơn hoặc giảm cân liên tục mà không rõ lý do.

Sụt cân không chủ ý cũng có thể liên quan đến các bệnh lý khác, từ rối loạn nội tiết đến vấn đề tiêu hóa. Nếu cân nặng giảm đáng kể trong thời gian ngắn, đặc biệt khi đi kèm đau bụng, vàng da hoặc thay đổi tiêu hóa, người bệnh nên được đánh giá y tế.

Ung thư tuyến tụy có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Khi cục máu đông xuất hiện trong tĩnh mạch sâu, thường ở chân, người bệnh có thể bị đau, sưng, nóng hoặc đỏ tại vùng bị ảnh hưởng. Trong một số trường hợp, huyết khối là dấu hiệu đầu tiên dẫn đến việc phát hiện bệnh.

Tuy nhiên, phần lớn cục máu đông không phải do ung thư tuyến tụy. Nếu một bên chân đột ngột sưng đau, cần đi khám khẩn cấp. Nếu xuất hiện khó thở, đau ngực, choáng hoặc ho ra máu, hãy gọi cấp cứu vì đây có thể là dấu hiệu cục máu đông di chuyển lên phổi.

Tuyến tụy nhỏ bé về kích thước nhưng đóng vai trò thiết yếu trong việc chuyển đổi thực phẩm được đưa vào cơ thể thành nhiên liệu cho các tế bào - Ảnh minh họa

Ai có nguy cơ cao và khi nào nên đi khám?

Các yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tụy được ghi nhận gồm hút thuốc lá, đái tháo đường type 2, viêm tụy mạn tính, béo phì, tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến tụy và tuổi cao. Phần lớn người được chẩn đoán mắc bệnh ở độ tuổi từ 65 trở lên. Tuy nhiên, bệnh vẫn có thể xuất hiện ở người trẻ hơn và không phải ai có yếu tố nguy cơ cũng sẽ mắc ung thư.

Tiến sĩ Anna Berkenblit, Giám đốc khoa học và y tế của Mạng lưới Hành động ung thư tuyến tụy (PanCAN), nhấn mạnh rằng mỗi người cần chú ý đến những thay đổi của cơ thể mình. Việc nhận biết triệu chứng bất thường và chủ động trao đổi với nhân viên y tế có thể giúp tìm ra nguyên nhân sớm hơn.

Đau bụng, khó tiêu, sụt cân hay thay đổi đường huyết đều có thể do nhiều tình trạng khác gây ra. Tuy nhiên nếu triệu chứng kéo dài, tái diễn, ngày càng nặng hoặc xuất hiện đồng thời nhiều dấu hiệu, người bệnh nên đặt lịch khám thay vì tự chẩn đoán hoặc chỉ điều trị tại nhà.