Chưa có bằng chứng cho thấy vắc xin HPV gây suy buồng trứng

Thông tin được chia sẻ trên mạng xã hội - Ảnh: Chụp màn hình

Chưa có bằng chứng cho thấy vắc xin HPV gây suy buồng trứng

Trước thông tin cho rằng dữ liệu Medicaid tại Florida (Mỹ) ghi nhận nhóm đã tiêm vắc xin HPV có tỉ lệ rối loạn buồng trứng, vấn đề sinh sản và nhiễm HPV cao hơn, bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Thị Giao Thi, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu cho rằng cần kiểm tra kỹ phương pháp nghiên cứu trước khi đưa ra kết luận.

Cụ thể, nghiên cứu tại Đan Mạch năm 2021 trên gần 1 triệu trẻ em gái và phụ nữ, công bố trên tạp chí JAMA Network Open, không ghi nhận mối liên quan giữa tiêm vắc xin HPV và suy buồng trứng nguyên phát.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng đã đánh giá các nghiên cứu hiện có và kết luận rằng chưa có bằng chứng cho thấy vắc xin HPV gây vô sinh. CDC và FDA Hoa Kỳ cũng đưa ra kết luận tương tự về an toàn sinh sản.

Theo bác sĩ, dữ liệu bảo hiểm y tế chủ yếu ghi nhận các trường hợp được chẩn đoán khi người dân đi khám. Vì vậy, số trường hợp được ghi nhận cao hơn không đồng nghĩa nguy cơ mắc bệnh thực tế cao hơn.

Để đánh giá độ tin cậy, cần xem xét nghiên cứu đã được công bố và kiểm chứng khoa học hay chưa; quy mô mẫu, độ tuổi, thời gian theo dõi và cách xác định bệnh; đồng thời đánh giá sự khác biệt giữa nhóm đã tiêm và chưa tiêm, như tiền sử bệnh, tình trạng nhiễm HPV trước đó và tần suất khám, xét nghiệm.

Chẳng hạn, nếu nhóm đã tiêm vắc xin đi khám và xét nghiệm thường xuyên hơn, các trường hợp nhiễm HPV hoặc vấn đề sức khỏe sinh sản có thể được phát hiện nhiều hơn. Điều này không đồng nghĩa vắc xin làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Do đó, chỉ dựa vào sự chênh lệch số ca ghi nhận giữa hai nhóm là chưa đủ để xác định mối quan hệ nhân quả, càng không thể khẳng định vắc xin HPV gây rối loạn chức năng buồng trứng hoặc ảnh hưởng khả năng sinh sản.

Về nguy cơ nhiễm HPV, bác sĩ Giao Thi nhấn mạnh cần hiểu rằng vắc xin không chứa vi rút sống hoặc vật liệu di truyền của HPV nên không thể gây nhiễm HPV. Ngược lại, vắc xin giúp phòng ngừa nhiễm các tuýp HPV thuộc phạm vi bảo vệ của vắc xin.

Tại Mỹ, sau 12 năm triển khai tiêm chủng, tỉ lệ nhiễm bốn tuýp HPV có trong vắc xin tứ giá đã giảm 88% ở nữ giới 14 - 19 tuổi. Tuy nhiên, người đã tiêm vẫn có thể nhiễm những tuýp HPV khác hoặc đã nhiễm HPV trước khi tiêm.

Vắc xin HPV phòng ngừa ung thư cổ tử cung và một số bệnh lý khác - Ảnh minh họa

Đã có đánh giá về hiệu quả giảm tỉ lệ nhiễm HPV sau tiêm vắc xin

Bên cạnh dữ liệu về an toàn, hiệu quả phòng bệnh của vắc xin HPV cũng được ghi nhận qua nhiều nghiên cứu tại các quốc gia.

Theo ThS.BS Đàm Thị Quỳnh Liên, Phó trưởng khoa Phụ Ngoại, Bệnh viện Phụ sản Trung ương, HPV là một trong những vi rút lây truyền qua đường tình dục phổ biến.

Phần lớn trường hợp nhiễm có thể tự thải loại, nhưng tình trạng nhiễm kéo dài có thể dẫn đến tổn thương tiền ung thư, ung thư cổ tử cung và một số bệnh lý khác.

HPV không chỉ ảnh hưởng đến nữ giới mà còn có thể gây mụn cóc sinh dục và một số loại ung thư ở nam giới. Vì vậy, tiêm vắc xin HPV có ý nghĩa dự phòng bệnh cho cả hai giới.

Theo bác sĩ Liên nhiều quốc gia đã ghi nhận sự suy giảm tỉ lệ nhiễm HPV và các bệnh lý liên quan sau khi triển khai chương trình tiêm chủng. Mức giảm có thể được quan sát ở nhiều giai đoạn, từ tình trạng nhiễm vi rút, mụn cóc sinh dục đến các tổn thương tiền ung thư và ung thư cổ tử cung.

Tại Thụy Điển, phân tích 813.882 mẫu xét nghiệm HPV trong chương trình sàng lọc ung thư cổ tử cung giai đoạn 2014-2023 cho thấy tỉ lệ lưu hành HPV tuýp 16 và 18 ở nhóm phụ nữ sinh năm 2000 thấp hơn đáng kể so với nhóm sinh năm 1984.

Những kết quả này củng cố bằng chứng về hiệu quả dự phòng của vắc xin HPV. Tiêm vắc xin HPV vẫn là biện pháp dự phòng hiệu quả, đặc biệt trong việc giảm nguy cơ ung thư cổ tử cung và các bệnh lý liên quan đến HPV.

Tại Việt Nam, nghị quyết số 104/NQ-CP ngày 15/8/2022 của chính phủ, HPV được đưa vào Chương trình Tiêm chủng Mở rộng theo lộ trình từ năm 2026. 

Theo định hướng triển khai, nhóm được ưu tiên gồm trẻ em gái học lớp 6 và trẻ em gái 12 tuổi không đi học, đặc biệt tại các địa bàn khó khăn, vùng sâu, vùng xa. Việc tổ chức thực hiện được tính toán theo lộ trình, phù hợp với điều kiện nguồn lực và khả năng cung ứng vắc xin.

Người dân được tư vấn tiêm vắc xin HPV tại hệ thống tiêm chủng Long Châu - Ảnh: LC

Tiêm đúng lịch, không chỉ dành cho nữ giới

Bên cạnh đó, một hiểu lầm phổ biến khác là vắc xin HPV chỉ dành cho nữ giới hoặc chỉ cần tiêm khi trưởng thành, chuẩn bị kết hôn. Thực tế, HPV có thể gây bệnh ở cả nam và nữ, trong đó có sùi mào gà và một số ung thư tại hậu môn, âm hộ, âm đạo và vùng hầu họng.

Theo bác sĩ Giao Thi, vắc xin HPV có tác dụng phòng ngừa nhiễm mới, không phải thuốc điều trị tình trạng nhiễm HPV đã có. Vì vậy, tiêm trước khi có nguy cơ phơi nhiễm giúp tối ưu hóa lợi ích bảo vệ.

Người đã quan hệ tình dục hoặc từng nhiễm HPV vẫn có thể hưởng lợi từ vắc xin, bởi họ có thể chưa nhiễm tất cả các týp vi rút mà vắc xin phòng ngừa. Tuy nhiên, lợi ích cụ thể phụ thuộc vào độ tuổi, tình trạng sức khỏe và loại vắc xin được sử dụng.

WHO xác định trẻ em gái 9-14 tuổi là nhóm ưu tiên tiêm vắc xin HPV nhằm phòng ngừa ung thư cổ tử cung. CDC khuyến cáo tiêm thường quy cho cả trẻ trai và trẻ gái ở tuổi 11-12, có thể bắt đầu từ 9 tuổi. Lịch tiêm cụ thể cần tuân theo hướng dẫn sử dụng của vắc xin và khuyến cáo áp dụng tại Việt Nam.

Các bác sĩ khuyến cáo người dân nên ưu tiên thông tin từ Bộ Y tế, WHO, CDC và các nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa uy tín. 

Khi đánh giá một thông tin về an toàn vắc xin, cần xem xét phương pháp nghiên cứu, quy mô mẫu, thời gian theo dõi và liệu kết quả có được xác nhận bởi những nghiên cứu độc lập khác hay không.