Nước tiểu đỏ đục, dấu hiệu bệnh gì?

Để bảo vệ sức khỏe đường tiết niệu, hãy uống nước phù hợp với nhu cầu cơ thể, không nhịn tiểu kéo dài và chú ý những thay đổi bất thường - Ảnh: AI

Thông thường, nước tiểu có màu vàng nhạt đến vàng đậm và tương đối trong. Màu sắc có thể thay đổi tùy lượng nước uống, thức ăn và một số loại thuốc. Tuy nhiên, nếu nước tiểu đột nhiên chuyển đỏ đục, xuất hiện cục máu đông hoặc thay đổi bất thường kéo dài, bạn không nên chỉ uống thêm nước rồi chờ tự khỏi.

Nước tiểu đỏ đục có thể là dấu hiệu của bệnh gì?

Nước tiểu màu đỏ, hồng hoặc nâu đỏ có thể xuất hiện khi có máu trong nước tiểu, còn gọi là tiểu máu. Máu có thể đến từ thận, niệu quản, bàng quang, niệu đạo hoặc những cơ quan khác thuộc hệ tiết niệu. Khi đi kèm tình trạng đục, cặn hoặc mùi bất thường, nguyên nhân có thể liên quan đến nhiều vấn đề khác nhau.

Nhiễm trùng đường tiết niệu

Nhiễm trùng bàng quang hoặc các bộ phận khác của đường tiết niệu có thể khiến nước tiểu đục, có mùi nặng hoặc lẫn máu. Người bệnh có thể kèm cảm giác nóng rát khi đi tiểu, tiểu nhiều lần, buồn tiểu liên tục hoặc đau vùng bụng dưới.

Nếu nhiễm trùng lan đến thận, người bệnh có thể sốt, rét run, đau vùng hông lưng, buồn nôn hoặc nôn. Đây là tình trạng cần được khám và điều trị kịp thời.

Sỏi thận hoặc sỏi đường tiết niệu

Sỏi có thể làm trầy xước hoặc gây tổn thương niêm mạc đường tiết niệu, dẫn đến chảy máu. Nước tiểu vì thế có thể chuyển hồng, đỏ hoặc nâu. Một số người còn xuất hiện cơn đau dữ dội ở vùng hông lưng, lan xuống bụng dưới hoặc bẹn, đau quặn từng đợt, buồn nôn và nôn.

Tuy nhiên, không phải ai có sỏi thận cũng đau rõ rệt. Nếu nước tiểu có máu dù không đau, người bệnh vẫn cần được kiểm tra.

Bệnh lý ở thận

Một số bệnh gây viêm cầu thận hoặc tổn thương bộ lọc của thận có thể khiến hồng cầu đi vào nước tiểu, tạo màu đỏ sẫm hoặc nâu như nước trà. Tình trạng này đôi khi đi kèm phù mặt, phù chân, huyết áp tăng hoặc lượng nước tiểu giảm.

Ngoài ra, bệnh thận có thể diễn tiến âm thầm và không phải lúc nào cũng làm thay đổi màu nước tiểu. Vì vậy, nước tiểu có vẻ bình thường không đồng nghĩa với việc chức năng thận chắc chắn khỏe mạnh.

Bệnh lý ở bàng quang, thận hoặc tuyến tiền liệt

Máu trong nước tiểu cũng có thể liên quan đến phì đại tuyến tiền liệt, viêm đường tiết niệu, chấn thương hoặc khối u ở thận và bàng quang. Một số trường hợp tiểu máu không gây đau, khiến người bệnh dễ chủ quan vì vẫn sinh hoạt bình thường, lưu ý thực phẩm như củ dền, một số loại quả có sắc tố đậm hoặc thuốc nhất định cũng có thể làm nước tiểu chuyển đỏ. 

Màu sắc của nước tiểu nói lên nhiều điều về sức khỏe - Ảnh minh họa

Màu sắc nước tiểu nói lên điều gì về sức khỏe?

Ngoài màu đỏ đục, những thay đổi dưới đây cũng có thể cung cấp manh mối về tình trạng cơ thể. Tuy nhiên, không màu nào đủ để tự chẩn đoán một bệnh cụ thể.

Vàng nhạt hoặc vàng rơm: Đây thường là màu nước tiểu bình thường. Sắc vàng có thể đậm nhạt tùy lượng dịch cơ thể và thời điểm đi tiểu.

Vàng sẫm hoặc vàng hổ phách: Có thể xuất hiện khi cơ thể thiếu nước, đổ nhiều mồ hôi hoặc uống ít nước. Nếu màu sắc không cải thiện sau khi bổ sung nước hợp lý, hoặc kèm vàng da, vàng mắt, cần đi khám để loại trừ nguyên nhân khác.

Cam: Có thể liên quan đến tình trạng thiếu nước, một số vitamin hoặc thuốc. Trong một số trường hợp, nước tiểu màu cam đi kèm vàng da, vàng mắt hoặc phân nhạt màu có thể gợi ý vấn đề ở gan hay đường mật. 

Hồng hoặc đỏ: Có thể do củ dền, một số loại quả, phẩm màu hoặc thuốc. Tuy nhiên, đây cũng là dấu hiệu của máu trong nước tiểu, có thể liên quan đến nhiễm trùng, sỏi, bệnh thận hoặc khối u đường tiết niệu. Nếu không chắc nguyên nhân, cần đi khám.

Nâu sẫm như trà hoặc Cola-Cola: Có thể liên quan đến bệnh lý gan, sự hiện diện của sắc tố mật, chảy máu trong hệ tiết niệu hoặc tổn thương cơ nghiêm trọng. Nếu xuất hiện sau vận động quá sức và kèm đau cơ, yếu cơ hoặc tiểu ít, cần được đánh giá khẩn cấp.

Trắng đục hoặc màu sữa: Có thể do bạch cầu, vi khuẩn, tinh thể muối hoặc chất nhầy trong nước tiểu. Nhiễm trùng đường tiết niệu là một nguyên nhân có thể gặp, đặc biệt nếu kèm tiểu buốt, tiểu rắt, mùi khó chịu hoặc sốt. Tuy nhiên, nước tiểu đục đơn thuần chưa đủ để kết luận có nhiễm trùng.

Xanh lá hoặc xanh lam: Hiếm gặp hơn và thường liên quan đến phẩm màu, thuốc hoặc một số chất dùng trong thủ thuật y tế. Trong những trường hợp hiếm, màu xanh có thể liên quan đến nhiễm trùng do một số loại vi khuẩn. Nếu không giải thích được nguyên nhân hoặc màu sắc kéo dài, nên đi khám.

Nước tiểu nhiều bọt: Một ít bọt thoáng qua có thể xuất hiện do dòng tiểu mạnh. Nhưng nếu nước tiểu thường xuyên có nhiều bọt, lâu tan, cần kiểm tra vì có thể có protein trong nước tiểu, một dấu hiệu cần đánh giá về chức năng thận.

Những dấu hiệu trên chỉ mang tính định hướng. Màu nước tiểu còn chịu ảnh hưởng của thực phẩm, thuốc, lượng nước uống và độ cô đặc. Xét nghiệm nước tiểu có thể giúp phát hiện máu, protein, bạch cầu và những bất thường khác mà mắt thường không nhận ra.

Để bảo vệ sức khỏe đường tiết niệu, hãy uống nước phù hợp với nhu cầu cơ thể, không nhịn tiểu kéo dài và chú ý những thay đổi bất thường. Không nên tự dùng kháng sinh, thuốc cầm máu hoặc các sản phẩm được quảng cáo là "làm sạch thận" khi chưa xác định nguyên nhân.