Bác sĩ cảnh báo mức độ nguy hiểm do lạm dụng thuốc giảm béo nội tiết

Nhiều người chi hàng triệu đồng để mua các loại bút tiêm giảm cân qua mạng xã hội - Ảnh chụp màn hình

Theo bác sĩ Nguyễn Quang Bảy - Giám đốc Trung tâm Nội tiết và Chuyển hóa, Bệnh viện Bạch Mai, đây cũng là lý do các cơ sở thẩm mỹ ngày càng quan tâm đến nhóm khách hàng sử dụng thuốc điều trị béo phì.

Giảm cân nhiều và nhanh có thể ảnh hưởng đến sắc đẹp khuôn mặt

Bác sĩ Nguyễn Quang Bảy chia sẻ nhiều spa và thẩm mỹ viện đang sử dụng nhóm thuốc GLP-1 để phục vụ nhu cầu giảm cân của khách hàng.

Các loại thuốc này tác động lên các hormone liên quan đến điều hòa cảm giác đói, no và chuyển hóa. Tùy loại thuốc, liều dùng và đối tượng điều trị, người sử dụng có thể giảm cân đáng kể, một số phác đồ điều trị đã ghi nhận mức giảm khoảng 20-25% trọng lượng cơ thể.

Tuy nhiên, giảm cân nhanh và nhiều cũng có thể kéo theo những thay đổi về ngoại hình. Khi lượng mỡ dưới da giảm, khuôn mặt có thể trở nên gầy hơn, xuất hiện tình trạng da chùng nhão hoặc mất đi độ đầy đặn vốn có. Những thay đổi này thường được truyền thông gọi là "khuôn mặt GLP-1" (GLP-1 face).

Theo các chuyên gia, hiện tượng này không đồng nghĩa thuốc trực tiếp phá hủy collagen hay gây lão hóa da. Mức độ thay đổi còn phụ thuộc vào lượng cân nặng giảm được, tốc độ giảm cân, tuổi tác, tình trạng da và chế độ dinh dưỡng của từng người.

Ở người trung niên và lớn tuổi, sự suy giảm collagen theo tuổi tác có thể khiến những thay đổi sau giảm cân trở nên rõ hơn. Ở phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh, những thay đổi nội tiết cũng có thể ảnh hưởng đến độ đàn hồi và cấu trúc da.

Bên cạnh đó, chế độ ăn không bảo đảm dinh dưỡng trong quá trình giảm cân có thể tác động bất lợi đến sức khỏe làn da.

Vì vậy, không thể quy toàn bộ tình trạng da chùng nhão hay khuôn mặt hốc hác cho thuốc GLP-1. Điều quan trọng là đánh giá tổng thể quá trình giảm cân và các yếu tố ảnh hưởng đến da, thay vì mặc định người dùng thuốc đều cần can thiệp thẩm mỹ.

Béo phì ảnh hưởng đến hơn 1 tỉ người trên toàn cầu - Ảnh: Freepik

Thẩm mỹ viện có làm thay công việc của bác sĩ nội tiết?

Bác sĩ Bảy dẫn chứng một số nguồn thông tin từ Reuters cho thấy sự gia tăng nhu cầu điều trị béo phì đang tạo cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp dược phẩm, mỹ phẩm và thẩm mỹ y khoa.

Khi ngày càng nhiều người giảm cân bằng thuốc, một bộ phận trong số đó có thể tìm đến các dịch vụ cải thiện tình trạng da chùng nhão hoặc khuôn mặt mất thể tích.

Theo các dự báo được nêu trong bản tin thị trường, quy mô thị trường thuốc điều trị béo phì có thể đạt doanh thu 150 tỉ USD mỗi năm vào năm 2030.

Cùng với đó, doanh thu từ các liệu pháp thẩm mỹ nhằm xử lý những thay đổi ngoại hình sau giảm cân cũng được dự báo tăng từ khoảng 700 triệu USD lên 2 tỉ USD trong vòng 5 năm.

Báo cáo năm 2024 của Công ty nghiên cứu Medical Insight tại Mỹ cho biết 53% phòng khám thẩm mỹ được khảo sát dự đoán sẽ có thêm khách hàng nhờ sự phổ biến của các thuốc giảm cân kê đơn.

Trong khi đó, 43% cho rằng việc sử dụng các thuốc này gia tăng sẽ thúc đẩy nhu cầu đối với những liệu pháp cải thiện thay đổi trên khuôn mặt sau giảm cân.

Các doanh nghiệp trong lĩnh vực chăm sóc da và thẩm mỹ cũng đang tìm cách đón đầu xu hướng này. Tuy nhiên, hiệu quả của từng phương pháp cần được đánh giá dựa trên vấn đề cụ thể mà người dùng gặp phải.

Các sản phẩm chăm sóc da có thể hỗ trợ cải thiện độ ẩm, kết cấu và diện mạo bề mặt da, nhưng khó khôi phục hoàn toàn thể tích mô mỡ đã mất dưới da.

Với tình trạng mất thể tích khuôn mặt, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp can thiệp phù hợp, chẳng hạn chất làm đầy hoặc những liệu pháp kích thích tăng sinh collagen, sau khi đánh giá lợi ích và nguy cơ cho từng người. Sự phát triển của thị trường này đặt ra yêu cầu phân biệt rõ giữa điều trị béo phì và dịch vụ thẩm mỹ. 

Thuốc GLP-1 là thuốc điều trị cần được sử dụng đúng chỉ định, có sự theo dõi của nhân viên y tế; không nên xem đây đơn thuần là một phương pháp giảm cân để cung cấp tại spa hoặc thẩm mỹ viện.

Nhu cầu cải thiện ngoại hình sau giảm cân, nếu có, cũng cần được tư vấn và điều trị phù hợp, tránh biến một tác dụng không mong muốn có thể gặp ở một số người thành lý do để quảng bá hoặc chỉ định can thiệp thẩm mỹ đại trà.