Vắc xin não mô cầu có hiệu lực trong bao lâu, khi nào cần tiêm lại?

Nhân viên y tế khám sàng lọc trước khi tiêm cho trẻ - Ảnh minh họa: T.T.

Sau khi TP.HCM phát hiện chùm ca bệnh mắc não mô cầu, trong đó có một trẻ đã tử vong khiến nhiều người lo lắng. Theo các chuyên gia tiêm phòng vắc xin là biện pháp được khuyến cáo.

Vắc xin có hiệu quả bảo vệ bao lâu?

Trao đổi với Tuổi Trẻ, bác sĩ Nguyễn Nguyên Huyền - Giám đốc Trung tâm Phòng, chống dịch (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) - cho biết não mô cầu nhóm B là một trong những nhóm huyết thanh thường gặp tại Việt Nam.

Bệnh nguy hiểm do có thể diễn biến nhanh, gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề. Bác sĩ Huyền cho hay nguyên tắc chung để phòng bệnh, người dân nên tiêm vắc xin phù hợp càng sớm càng tốt. Theo đó, cần tiêm chủng cho tất cả các đối tượng có khả năng mắc bệnh do não mô cầu.

Trong đó, ưu tiên các nhóm có nguy cơ cao hơn bao gồm trẻ dưới 5 tuổi, nhất là trẻ trong năm đầu đời (vắc xin nhóm B sớm, sau đó đến vắc xin nhóm huyết thanh A, C, W, Y từ 6 tuần tuổi), nhóm thanh thiếu niên và người trẻ.

"Hiện nay, vắc xin não mô cầu có nhiều loại, phòng các nhóm huyết thanh A, B, C, W và Y. Tùy loại vắc xin và độ tuổi tiêm chủng, lịch tiêm có thể gồm một hoặc hai mũi, không có một lịch tiêm nhắc lại chung cho tất cả các loại", bác sĩ Huyền cho hay.

Về khả năng bảo vệ của vắc xin, bác sĩ Huyền cho hay tùy vào từng loại vắc xin và từng đối tượng sẽ có thời gian bảo vệ khác nhau. Quan trọng nhất là tiêm đủ liều, đúng lịch theo khuyến cáo của Bộ Y tế để mang lại hiệu quả tốt nhất. 

Bác sĩ Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm Phòng, chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương - Ảnh: BVCC

Theo khuyến cáo lịch tiêm chủng cho mọi lứa tuổi tại Việt Nam do Hội Y học dự phòng Việt Nam ban hành, vắc xin não mô cầu nên thực hiện lịch tiêm cơ bản hay tiêm nhắc lại cho thanh thiếu niên, bắt đầu từ độ tuổi 11-12 nếu vẫn có nguy cơ mắc bệnh do não mô cầu xâm lấn.

Các dữ liệu nghiên cứu cho thấy thanh thiếu niên là nhóm có gánh nặng bệnh tật cao (tỉ lệ mang trùng cao nhất, tỉ lệ mắc cao và nguy cơ tử vong cũng cao không kém các nhóm khác).

Do đó, việc chủng ngừa cho nhóm thanh thiếu niên là cần thiết, áp dụng nguyên tắc bảo vệ rộng (vắc xin bảo vệ với các nhóm huyết thanh A, B, C, W, Y). Đối với vắc xin não mô cầu nhóm B có bốn kháng nguyên (4CMenB), hoàn thiện lịch tiêm hai mũi cách nhau 1 tháng.

Bác sĩ Huyền khuyến cáo thêm tại khu vực có dịch, người dân nên chủ động hỏi cơ sở y tế về việc tiêm phòng phù hợp. Khi phát hiện ca bệnh, việc cách ly, đánh giá người tiếp xúc gần và sử dụng kháng sinh dự phòng theo chỉ định là những biện pháp quan trọng nhằm ngăn chặn lây lan.