Chi tiêu y tế Việt Nam dự báo đạt 34,1 tỉ USD: Bài toán ứng dụng công nghệ và cơ hội kết nối

Trao đổi trực tiếp giữa cơ sở y tế, doanh nghiệp và đối tác công nghệ giúp làm rõ phạm vi chuyển giao, tiêu chuẩn chất lượng và điều kiện vận hành tại Việt Nam - Ảnh minh họa BTC

Trong bối cảnh chính sách y tế đang chuyển dịch mạnh mẽ sang phòng bệnh và quản lý sức khỏe liên tục, Tuần lễ Y tế Toàn cầu Việt Nam 2027 (Global Health Week Vietnam 2027) được tổ chức nhằm giúp các cơ sở y tế, doanh nghiệp và nhà đầu tư đánh giá giải pháp cũng như thúc đẩy hợp tác.

Nguồn lực tăng mạnh, yêu cầu đổi mới cấp thiết

Tại hội thảo do Viện Chiến lược và Chính sách Y tế tổ chức ngày 24-12-2025, TS.BS Ong Thế Duệ thông tin chi tiêu y tế tại Việt Nam tăng bình quân từ 7 - 8% mỗi năm. Tổng chi tiêu đã tăng từ 17,4 tỉ USD năm 2019 lên mức ước tính 27,5 tỉ USD năm 2025 và dự báo đạt 34,1 tỉ USD vào năm 2028, tức gần gấp đôi sau chưa đầy một thập kỷ.

Sự gia tăng nguồn lực này diễn ra song hành với bước chuyển chiến lược theo Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, yêu cầu chuyển trọng tâm từ khám chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe toàn diện và liên tục theo vòng đời. 

Nghị quyết đồng thời đặt mục tiêu củng cố y tế cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số, hướng tới bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân và từng bước miễn viện phí ở mức cơ bản vào năm 2030.

Tiếp đó, Chỉ thị 17/CT-TTg ban hành tháng hồi tháng 5 yêu cầu các địa phương phấn đấu đến hết năm 2026 đạt mục tiêu toàn dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm và có Sổ sức khỏe điện tử.

Đồng thời, Quốc hội đã thông qua chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, với tổng vốn thực hiện giai đoạn 2026-2030 là 88.635 tỉ đồng (trong đó 47.692 tỉ đồng là vốn đầu tư công).

Dòng vốn đầu tư công lẫn tư nhân đã được cụ thể hóa qua hàng loạt dự án trọng điểm. Điển hình như Cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai có tổng mức đầu tư 4.990 tỉ đồng (quy mô 1.000 giường), với kế hoạch mua sắm năm 2025 gồm 47 gói thiết bị y tế trị giá hơn 338 tỉ đồng. Tại Cần Thơ, giai đoạn 2 Bệnh viện Quốc tế Đại học Nam Cần Thơ khởi công tháng 9-2026 với tổng vốn khoảng 1.500 tỉ đồng, dự kiến nâng quy mô toàn viện từ 300 lên 1.000 giường...

Không gian triển lãm tại Abu Dhabi Global Health Week 2025, nơi các giải pháp y tế được giới thiệu trực tiếp tới cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư - Ảnh: dmg events

Áp lực từ khoảng cách công nghệ và bài toán tự chủ

Về năng lực chuyên môn, Ngân hàng Thế giới đánh giá chỉ số bao phủ dịch vụ y tế thiết yếu của Việt Nam năm 2023 đạt 71/100, cao hơn Indonesia (67) và Philippines (69). Đội ngũ bác sĩ trong nước đã làm chủ nhiều kỹ thuật phức tạp như ghép đa tạng ( hơn 1.000 ca/năm, chi phí chỉ bằng 1/3 nước ngoài), can thiệp tim bào thai hay phẫu thuật robot, cùng mức giá các thuốc điều trị phổ biến nhìn chung thấp hơn khu vực. Tuy nhiên, trang thiết bị và khả năng tiếp cận công nghệ tại nhiều cơ sở y tế vẫn chưa theo kịp năng lực chuyên môn.

Theo Cục Quản lý Thương mại Quốc tế (ITA) thuộc Bộ Thương mại Hoa Kỳ (dẫn dự báo từ BMI), thị trường thiết bị y tế Việt Nam dự kiến tăng từ 1,9 tỉ USD năm 2024 lên 2,8 tỉ USD vào năm 2029, nhưng khoảng 90% thiết bị hiện vẫn phải nhập khẩu. Mức độ phụ thuộc này đặt ra yêu cầu lớn về chuyển giao kỹ thuật, nguồn vật tư tiêu hao, tích hợp dữ liệu, bảo mật và dịch vụ bảo trì sau bàn giao.

Tương tự, ngành dược cũng đối mặt áp lực tự chủ khi nhập khẩu khoảng 60% thuốc thành phẩm và 90% hoạt chất. Để đạt mục tiêu đến năm 2030 theo Chiến lược quốc gia phát triển ngành Dược (thuốc nội đáp ứng 80% nhu cầu và 70% giá trị thị trường; nguyên liệu trong nước đáp ứng 20%), các doanh nghiệp cần tiếp cận công nghệ sản xuất, tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng quốc tế và quy trình chuyển giao minh bạch.

Ở chiều ngược lại, dòng vốn quốc tế tiếp tục chảy mạnh vào y tế Việt Nam. Niên giám thống kê 2024 ghi nhận ngành y tế và trợ giúp xã hội có 159 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký gần 1,77 tỉ USD. Nhiều thương vụ quy mô lớn đã hoàn tất như Thomson Medical Group mua 100% doanh nghiệp sở hữu Bệnh viện FV (thanh toán ban đầu 352,8 triệu USD), hay Raffles Medical Group thỏa thuận tham gia quản lý Bệnh viện Quốc tế Mỹ (TP.HCM).

Trong lĩnh vực dược phẩm, AstraZeneca cam kết đầu tư 360 triệu USD đến năm 2030, đồng thời đã phối hợp thực hiện hơn 1,2 triệu lượt chụp X-quang ngực ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tính đến năm 2026.

Ông Atul Tandon, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc AstraZeneca Việt Nam, khẳng định các ưu tiên của Việt Nam hoàn toàn phù hợp với chiến lược đầu tư dài hạn của tập đoàn.

Mở rộng sàng lọc chỉ phát huy hiệu quả khi thiết bị, quy trình kiểm soát chất lượng, dữ liệu và nhân lực phòng xét nghiệm được đầu tư đồng bộ - Ảnh minh họa BTC