Giảm tải ở bệnh viện tuyến cuối: Bớt một chuyến đi xa - thêm niềm tin ở lại

Một ca phẫu thuật ghép thận tại Bệnh viện Đa khoa trung ương Cần Thơ - Ảnh: B.V.

Niềm tin của người bệnh không thể xây dựng bằng những lời kêu gọi, mà phải bằng năng lực điều trị thực tế của y tế địa phương.

Tuyến dưới đang lớn lên từng ngày

Những năm gần đây, y tế ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đã có những bước tiến rất đáng ghi nhận.

Trước đây, một người bị nhồi máu cơ tim cấp hay đột quỵ nặng ở tỉnh là gia đình lại tất tả nghĩ ngay đến chuyện chuyển lên thành phố lớn. Nhưng điều đó đang dần thay đổi. Ngay tại Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang, nhiều kỹ thuật chuyên sâu nay đã thực hiện được tại chỗ. 

Chỉ tính riêng 8 tháng đầu năm 2026, bệnh viện đã thực hiện gần 700 ca can thiệp tim mạch, trong đó có 510 ca can thiệp mạch vành và 15 ca đặt máy tạo nhịp tim vĩnh viễn. Hàng ngàn ca mổ sọ não, cột sống thành công cùng kỹ thuật ECMO cứu sống bệnh nhân suy hô hấp, sốc nhiễm trùng nặng là minh chứng rõ ràng nhất.

Trong cấp cứu, khoảng cách không chỉ tính bằng cây số mà tính bằng thời gian. Đặc biệt với nhồi máu cơ tim và đột quỵ, mỗi phút chậm trễ đều cướp đi cơ hội sống của người bệnh. Khi những kỹ thuật này được đưa về tỉnh, một chuyến xe chuyển viện hàng trăm cây số đôi khi không còn là lựa chọn bắt buộc đầu tiên.

Cần Thơ - Trung tâm kỹ thuật cao và điểm tựa của vùng

Trong bức tranh phát triển của y tế vùng, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ đóng vai trò rất quan trọng. Không chỉ tiếp nhận các ca nặng từ các tỉnh chuyển đến, bệnh viện còn gánh vác sứ mệnh đào tạo và chuyển giao kỹ thuật ngược lại cho địa phương.

Đến tháng 5-2026, bệnh viện đã thực hiện thành công 20 ca ghép thận sau hai năm triển khai, đồng thời chuẩn bị những bước đi vững chắc cho kỹ thuật ghép gan với sự hỗ trợ của dao mổ siêu âm hiện đại.

Những ca bệnh hiểm nghèo như viêm tụy cấp nặng, suy đa cơ quan được cứu sống bằng ECMO tại đây cho thấy Cần Thơ đang thực sự là một trung tâm kỹ thuật cao của cả vùng.

Khi một kỹ thuật từ Cần Thơ được chuyển giao thành công cho các tỉnh chung quanh, người hưởng lợi lớn nhất cuối cùng vẫn là người bệnh.

Nhân viên y tế lấy đơn thuốc cho bệnh nhân ngoại trú - Ảnh: D.LIỄU

Mỗi tuyến làm tốt một phần việc

Giảm quá tải không có nghĩa là giữ chân người bệnh bằng mọi giá ở tuyến dưới. Vấn đề là phân định rõ vai trò của từng cấp:

Tuyến cơ sở: Làm tốt việc phòng bệnh, quản lý bệnh mạn tính và phát hiện sớm bất thường.

Tuyến khu vực: Đủ năng lực cấp cứu ban đầu và xử trí trong tầm tay.

Tuyến tỉnh: Làm chủ các kỹ thuật chuyên sâu phù hợp với nhu cầu địa phương.

Tuyến trung ương và trung tâm vùng: Tập trung cho ca khó, hiếm và hỗ trợ đào tạo tuyến dưới.

Nhờ đó, người bệnh sẽ được điều trị ở nơi phù hợp nhất. Người mắc bệnh mạn tính đã ổn định như tăng huyết áp, đái tháo đường không còn phải vượt cả trăm cây số mỗi tháng chỉ để nhận lại một toa thuốc quen thuộc.

Sổ sức khỏe điện tử và dòng chảy thông tin liền mạch

Một mảnh ghép rất quan trọng trong việc giảm tải chính là Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID do Bộ Y tế triển khai.

Nếu được thực hiện thực chất, đây không chỉ là thay thế cuốn sổ giấy. Khi dữ liệu khám chữa bệnh được liên thông, bác sĩ tuyến cơ sở sẽ nắm rõ người bệnh từng khám ở đâu, dùng thuốc gì và kết quả ra sao. 

Người bệnh khi cần chuyển lên tuyến trên sẽ mang theo toàn bộ lịch sử y tế một cách liền mạch, không phải bắt đầu lại từ đầu. Ngược lại, khi đã ổn định, họ lại yên tâm về tuyến cơ sở tiếp tục theo dõi và điều trị.

Trở về vòng tròn chăm sóc, không phải duy nhất con đường từ dưới lên tuyến trên

Sau mỗi con số thống kê lượt khám hay số ca chuyển viện là một con người bằng xương bằng thịt. Đó là người mẹ ở biên giới Hồng Ngự, bác nông dân ở Tháp Mười, người lớn tuổi ở Cao Lãnh hay một gia đình ở Tiền Giang. Với bệnh viện chỉ là một lượt khám, nhưng với gia đình, đó là người thân họ mong được ở cạnh mỗi ngày.

Mục tiêu cuối cùng của ngành y tế không phải là làm sao để bệnh viện tuyến trên vắng khách bằng mọi giá, mà là tạo ra một vòng tròn chăm sóc thay vì một con đường chỉ có chiều đi lên tuyến trên: cơ sở quản lý tốt, tuyến tỉnh điều trị chuyên sâu, trung tâm vùng xử trí ca khó và chuyển giao, để rồi người bệnh lại trở về gần nhà theo dõi.

Làm được như vậy, chúng ta không chỉ giảm đi những hàng dài mệt mỏi trước cổng bệnh viện lớn, mà còn mang y học hiện đại đến gần dân hơn. Để rồi khi một người dân ở quê nhà gặp cơn hoạn nạn, họ không phải đi quá xa chỉ để tìm một cơ hội sống.