Bác sĩ 10 năm cõng bạn đi học: Cái tâm đi trước cái nghề

Ngô Văn Hiếu (bìa trái) tại buổi chọn chuyên ngành Match Day 2026 - Ảnh: NVCC

Vui không chỉ vì một cậu sinh viên y khoa đã vượt qua một kỳ thi khó để bước vào con đường đào tạo bác sĩ nội trú. Tôi vui vì nhớ lại hình ảnh cậu học trò năm nào, với đôi vai nhỏ, ngày ngày cõng người bạn của mình đến trường.

Mười năm cõng bạn đi học

Nghe thì chỉ có mấy chữ vậy thôi, nhưng nghĩ kỹ mới thấy đó là một quãng thời gian rất dài của đời người.

Ngày này qua ngày khác, năm này qua năm khác. Có những buổi sáng trời mưa, có những hôm nắng gắt, có khi chắc cũng mệt, cũng có lúc muốn nghỉ ngơi như bao đứa trẻ khác. Vậy mà Hiếu vẫn cõng bạn đi. Không phải một lần. Không phải một tháng. Mà là mười năm.

Nguyễn Tất Minh không may bị khuyết tật vận động, đôi chân không thể tự đi lại. Còn Hiếu thì cứ vậy mà ở bên bạn. Hai bạn cùng đi học, cùng lớn lên, cùng bước qua những năm tháng đẹp nhất của tuổi học trò.

Năm 2020, hình ảnh Hiếu cõng Minh đến trường khiến rất nhiều người xúc động. Khi ấy, Hiếu đạt 28,15 điểm khối B, còn Minh đạt 28,10 điểm khối A. Hai người bạn sau đó mỗi người đi một hướng học tập, nhưng tình bạn vẫn còn nguyên. Đến tháng 5-2025, Hiếu lại cõng Minh lên sân khấu nhận bằng tốt nghiệp đại học.

Và bây giờ, cậu học trò năm nào đã trở thành bác sĩ.

Hiếu vừa thi đậu bác sĩ nội trú Trường đại học Y Hà Nội với 20,76/30 điểm, đứng thứ 293 trong khoảng 1.000 thí sinh dự thi và chọn chuyên ngành chẩn đoán hình ảnh. Tôi thật sự khâm phục em. Nhưng nếu hỏi điều gì làm tôi quý Hiếu nhất, tôi sẽ không nói là vì em thi đậu bác sĩ nội trú. Tôi quý em từ mười năm trước.

Bởi một người có thể làm một việc tốt trong một phút vì xúc động. Nhưng làm một việc tốt suốt mười năm thì chuyện đó không còn đơn thuần là một hành động nữa. Nó đã trở thành tính cách. Tôi nghĩ đây là điều rất đáng quý ở một người đã và đang chuẩn bị bước vào đỉnh cao, bác sĩ nội trú, của nghề y.

Làm bác sĩ trước hết phải học rất nhiều. Học giải phẫu, sinh lý, bệnh học, dược lý… Rồi học cách khám bệnh, chẩn đoán, điều trị. Học ngày học đêm, học cả đời vẫn chưa hết.

Nhưng có một thứ không nằm trong sách vở mà người bác sĩ rất cần, đó là cái tâm. Có kiến thức mà không có cái tâm thì người thầy thuốc dễ nhìn thấy căn bệnh mà quên mất người đang mang căn bệnh ấy.

Một tấm phim X-quang trước mắt người bác sĩ không chỉ là những hình ảnh đen trắng, sáng tối. Đằng sau tấm phim ấy là một con người đang chờ một lời giải thích, một gia đình đang thấp thỏm chờ tin.

Một kết quả xét nghiệm không chỉ là những con số. Đó có thể là một người mẹ đang lo cho đứa con của mình. Là một người cha đang mong được nghe bác sĩ nói rằng: "Bệnh này còn chữa được".

Bởi vậy người thầy thuốc cần giỏi chuyên môn, nhưng cũng cần biết thương người. Biết lắng nghe một chút. Biết nói với bệnh nhân một lời dễ hiểu. Biết kiên nhẫn thêm một chút khi người bệnh hỏi đi hỏi lại vì họ đang lo. Biết cúi xuống đỡ một người già đứng dậy. Biết nắm tay một đứa trẻ đang khóc.

Những chuyện nhỏ vậy thôi, nhưng nhiều khi lại là những điều người bệnh nhớ rất lâu.

Hiếu và Minh khi còn đi học ở quê hương - Ảnh: TTO

Y đức không phải là điều gì quá cao xa

Y đức bắt đầu từ cách mình đối xử với một người đang yếu hơn mình. Và Hiếu đã học bài học đó từ rất nhỏ.

Khi còn là một cậu học trò, em chưa biết mình sau này sẽ trở thành bác sĩ. Em cũng chưa biết thế nào là y đức. Chưa từng khoác chiếc áo blouse trắng. Nhưng em đã biết cõng một người bạn không thể tự đi trên đôi chân của mình.

Có lẽ chính cuộc đời đã dạy em bài học đầu tiên của nghề y, trước cả giảng đường đại học, đó là:

Muốn làm nghề chữa bệnh cho người khác, trước hết phải biết thương một con người.

Tôi nghĩ đó là cái vốn quý nhất mà Hiếu mang theo khi bước vào nghề.

Còn chuyên môn, em sẽ tiếp tục học. Bác sĩ nội trú là một chặng đường rất gian nan. Ba năm phía trước sẽ có những đêm trực dài, những ca bệnh khó, những ngày học hành căng thẳng. Chẩn đoán hình ảnh cũng là một chuyên ngành đòi hỏi kiến thức sâu, sự cẩn thận và trách nhiệm rất lớn. Nhưng tôi tin một người đã từng cõng bạn suốt mười năm sẽ hiểu thế nào là trách nhiệm.

Tôi mong sau này, khi đứng trước một bệnh nhân, Hiếu vẫn giữ được sự tử tế của cậu học trò năm nào.

Mười năm trước, Hiếu cõng một người bạn đến trường. Hôm nay, Hiếu bước vào nghề y ở vai trò bác sĩ nội trú, tôi xin chúc em học thật giỏi, làm nghề thật vững, nhưng hơn hết là giữ được cái tâm của mình.

Bởi kiến thức có thể học thêm, kỹ năng có thể rèn luyện, kinh nghiệm có thể tích lũy theo năm tháng. Còn một tấm lòng biết thương người thì quý lắm.

Mong rằng nhiều năm nữa, khi Hiếu đã trở thành một bác sĩ giỏi, có thể em sẽ không còn nhớ mình đã đứng thứ bao nhiêu trong một kỳ thi. Nhưng tôi tin em sẽ còn nhớ một cậu bạn ngày xưa. Và nhớ những buổi sáng hai đứa cùng đến trường, một người đi bằng đôi chân, một người đi bằng đôi vai của bạn mình.

Có khi, chính những ngày tháng ấy đã đưa Hiếu đến với nghề y hôm nay. Cái tâm đi trước cái nghề.

Và tôi tin, một người thầy thuốc bắt đầu bằng cái tâm như vậy thì trên đường đời, dù đi đến đâu, cũng sẽ có nhiều người được ấm lòng vì mình.