'Bí mật' giúp cải thiện trí nhớ sau một đêm thiếu ngủ

Việc mất ngủ trong nửa đầu của đêm có thể gây hại nhiều hơn - Ảnh: AI

Theo MedicalXPress, nghiên cứu gần đây công bố trên tạp chí SLEEP cho thấy một buổi tập thể dục cường độ vừa phải kéo dài 30 phút có thể giúp bảo vệ trí nhớ trước tác động của tình trạng thiếu ngủ.

Tập thể dục cải thiện trí nhớ sau khi thiếu ngủ

Thiếu ngủ đặc biệt ảnh hưởng đến loại trí nhớ phụ thuộc vào hồi hải mã, vốn có vai trò trong việc ra quyết định và sức khỏe cảm xúc. Việc mất ngủ trong nửa đầu của đêm có thể gây hại nhiều hơn vì đây là thời điểm giấc ngủ sóng chậm (SWS) - giai đoạn sâu nhất của giấc ngủ - diễn ra nhiều nhất.

Trong giai đoạn này, não kích hoạt lại thông tin vừa tiếp nhận và chuyển chúng vào hệ thống lưu trữ dài hạn, giúp duy trì ký ức. 

Tập thể dục được biết đến với khả năng tăng giấc ngủ sâu và cải thiện trí nhớ, nhưng trước đây chưa có đủ dữ liệu để khẳng định liệu một lần tập có thể giúp hạn chế các vấn đề về trí nhớ do thiếu ngủ hay không.

Trong thí nghiệm với 88 người trưởng thành trẻ, khỏe mạnh, những người đạp xe tại chỗ 30 phút trước một đêm ngủ ngắn có kết quả ghi nhớ tốt hơn đáng kể so với nhóm không tập thể dục.

Nhóm nghiên cứu chia ngẫu nhiên người tham gia thành bốn nhóm: ngủ 8,5 giờ hoặc 4,5 giờ, kết hợp với tập thể dục hoặc không tập thể dục. Trước khi ngủ, tất cả hoàn thành nhiệm vụ ghi nhớ 80 cặp khuôn mặt và tên trên máy tính.

Sau đó, người tham gia hoặc đạp xe tại chỗ trong 30 phút, gồm thời gian khởi động và thả lỏng, hoặc ngồi yên trong 40 phút. Hai nhóm ngủ từ 23h - 7h30, trong khi hai nhóm còn lại ngủ từ 2h - 7h30.

Giấc ngủ sâu khuếch đại lợi ích của tập thể dục

Trong đêm, các nhà nghiên cứu theo dõi sóng não, chuyển động mắt và hoạt động của tim. Sáng hôm sau, người tham gia thực hiện bài kiểm tra với 120 cặp khuôn mặt và tên, gồm 80 cặp đã học và 40 cặp mới.

Kết quả cho thấy những người tập thể dục trước khi ngủ có kết quả trí nhớ tương đương về mặt thống kê với những người ngủ đủ 8,5 giờ. Khi được kiểm tra ngay sau khi học, cả bốn nhóm đều có kết quả tương tự nhau. 

Sự khác biệt chỉ xuất hiện vào sáng hôm sau, cho thấy buổi tập có thể giúp bảo vệ những ký ức mới trong quá trình chúng được lưu trữ và ổn định khi ngủ.

Phân tích cũng cho thấy giấc ngủ sóng chậm đóng vai trò điều tiết. Những người vốn có tỉ lệ và thời lượng giấc ngủ sâu cao hơn nhận được lợi ích về trí nhớ rõ rệt hơn từ việc tập thể dục.

Theo các nhà khoa học, nếu kết quả này được xác nhận trong các nghiên cứu thực tế với quy mô lớn và đa dạng hơn, một buổi tập thể dục cường độ vừa phải vào buổi tối có thể trở thành biện pháp giúp giảm tình trạng suy giảm trí nhớ do ngủ ít.